Bố trí nhà theo giai đoạn của trẻ: đổi gì ở tuổi nào

Ba bài trước nói bố cục và lối đi trong nhà, bố trí an toàn cho người già, và bố trí bếp theo thao tác. Bài này nói nhóm thay đổi nhanh nhất trong nhà: trẻ nhỏ.

Điều nhiều nhà bất ngờ: một căn nhà an toàn cho trẻ sáu tháng có thể nguy hiểm với trẻ mười lăm tháng — vì tầm với và khả năng của trẻ đổi rất nhanh, còn đồ đạc thì đứng yên.

Giai đoạn nằm và lẫy

• Chỗ ngủ thoáng, không có vật mềm che mặt: gối lớn, thú bông, chăn dày quanh đầu.
• Không để trẻ một mình trên giường cao hay trên bàn thay tã dù chỉ một giây.
• Chỗ thay tã có đủ đồ trong tầm với của người lớn — không phải quay đi lấy.
• Nhiệt độ phòng vừa phải, không quạt và điều hoà thổi thẳng vào trẻ.
• Chuyện giấc ngủ an toàn thì hỏi bác sĩ nhi — đây là phần có hướng dẫn chuyên môn rõ, không nên làm theo kinh nghiệm truyền miệng.

Khi bắt đầu bò

1. Ngồi xuống sàn và nhìn quanh ở tầm mắt trẻ — đây là cách phát hiện nhanh nhất, và luôn thấy thứ mình không ngờ.
2. Ổ điện thấp phải có nắp che, và dây điện gom lại.
3. Vật nhỏ lọt miệng phải cất hết: cúc áo, đồng xu, pin cúc, nắp chai. Pin cúc là thứ nguy hiểm nhất trong nhóm này.
4. Khăn trải bàn có rủ xuống là thứ trẻ kéo cả bộ đồ trên bàn xuống người.
5. Hoá chất, thuốc, chất tẩy rửa lên cao và có khoá — không để dưới bồn rửa.
6. Cửa nhà vệ sinh đóng lại; trẻ rất nhỏ gặp nguy ở mực nước rất nông.

Khi tập đi

• Góc bàn ngang tầm đầu thì bọc lại, nhất là bàn kính.
• Kệ và tủ cao phải neo vào tường — trẻ vịn để đứng lên, và tủ đổ đè lên trẻ là tai nạn nặng.
• Sàn trơn và thảm mép cong là chỗ ngã; dùng lớp lót chống trượt.
• Cửa chắn ở đầu và chân cầu thang.
• Cửa kính lớn dán dấu ngang tầm mắt trẻ để trẻ không lao vào.
• Kẹp cửa chống kẹp tay — chuyện này xảy ra rất thường.

Khi biết trèo

Đây là mốc khiến nhiều biện pháp cũ thành vô hiệu:

• Cất lên cao không còn là cất đi — trẻ kéo ghế tới và trèo lên.
• Ghế và thùng gần cửa sổ hoặc gần ban công phải dời; đây là rủi ro nghiêm trọng nhất ở nhà cao tầng.
• Cửa sổ phải có chốt hạn chế mở hoặc lưới an toàn — hỏi ban quản lý về loại được phép ở chung cư.
• Lan can không có thanh ngang để trẻ không dùng làm thang.
• Bếp: quay cán nồi vào trong, dùng bếp phía trong trước, và không để dây nồi cơm điện thòng xuống.
• Khoá tủ chứa hoá chất chứ không chỉ để cao.

Tuổi mẫu giáo

• Có chỗ riêng cho đồ chơi ở tầm trẻ tự lấy và tự cất được.
• Bàn ghế đúng tầm để ngồi vẽ và ăn — ngồi ghế người lớn lâu ảnh hưởng tư thế.
• Dạy quy tắc thay dần cho rào chắn, nhưng đừng bỏ rào chắn quá sớm.
• Cho trẻ tham gia dọn: thứ trẻ tự cất thì trẻ nhớ chỗ và ít bày ra hơn.
• Diêm, bật lửa, dao kéo vẫn phải ngoài tầm và trong tủ khoá.

Tuổi đi học

• Góc học có đèn riêng và ghế vừa tầm; xem lại mỗi năm vì trẻ cao lên nhanh.
• Chỗ để cặp và đồ dùng cố định, gần cửa ra vào.
• Thiết bị điện tử để chỗ chung trong những năm đầu.
• Dạy cách dùng bếp và điện an toàn khi trẻ bắt đầu tự ở nhà vài tiếng.
• Số điện thoại khẩn cấp và số người nhà viết ra giấy dán chỗ dễ thấy.

Nhà nhiều trẻ khác tuổi

• Đồ của anh chị lớn là nguy cơ cho em nhỏ: mảnh ghép nhỏ, bút màu, kéo học sinh.
• Cho anh chị một chỗ cao riêng để đồ của mình — vừa an toàn vừa tôn trọng quyền có đồ riêng.
• Nói với anh chị bằng lý do cụ thể: em nuốt được thứ này. Nói rõ thì trẻ hợp tác hơn nhiều so với bị cấm.
• Đừng giao việc trông em như một trách nhiệm thường trực cho trẻ lớn.

Rà lại theo mốc, không rà theo lịch

1. Mỗi khi trẻ làm được việc mới — lật, bò, đứng, trèo, mở được nắm cửa — thì đi một vòng rà lại nhà.
2. Ngồi xuống ở tầm trẻ mỗi lần rà.
3. Hỏi người trông trẻ xem trẻ hay tới chỗ nào; họ thấy điều mình không thấy.
4. Nhà ông bà cũng cần rà nếu trẻ hay sang — thuốc để bàn là thứ hay gặp nhất ở đó.
5. Không tháo hết biện pháp cùng lúc khi trẻ lớn; bỏ dần theo từng thứ.

Không có căn nhà nào an toàn tuyệt đối, và không biện pháp nào thay được việc có người để mắt. Nhưng sắp lại nhà theo đúng giai đoạn thì người lớn đỡ phải canh từng giây — và đó mới là điều làm cả nhà dễ thở.

Câu hỏi thường gặp