Tiếng ồn giữa các căn hộ: âm đi qua kết cấu, và vì sao trải thảm nhà mình không cứu được
Bốn bài trước của mục này nói âm thanh đi bằng đường nào và chặn ở đâu cho đúng, chuyện riêng tư và tầm nhìn với hàng xóm, tiếng ồn chính mình gây ra mà không tự nghe thấy, và cách xử lý tiếng ồn từ công trình gần nhà. Bài này nói riêng tình huống của chung cư và nhà liền kề: hàng xóm ở ngay trên đầu, ngay sau bức tường.
Đây là loại tiếng ồn khiến người ta khổ sở nhất, vì nó xảy ra trong chính chỗ nghỉ ngơi của mình và vì phần lớn cách xử lý mà người ta thử đều không ăn thua.
Hai loại âm, và đó là lý do bạn làm hoài không hiệu quả
- Âm truyền qua không khí — tiếng nói, tiếng ti vi, tiếng nhạc. Nó đi qua khe hở, cửa, ống kỹ thuật. Bịt khe và thêm vật liệu nặng là có tác dụng.
- Âm truyền qua kết cấu — tiếng bước chân, kéo ghế, đóng cửa, máy giặt rung, khoan tường. Va chạm truyền thẳng vào bê tông rồi lan ra khắp toà nhà, và nó xuất hiện lại ở căn của bạn như thể phát ra từ trần nhà bạn.
Đây là điểm mấu chốt: tiếng bước chân nhà trên là âm kết cấu, nên dán vật liệu lên trần nhà bạn gần như không giải quyết được. Muốn chặn hiệu quả thì phải xử lý ở nơi va chạm xảy ra — tức là ở sàn nhà trên. Đó là lý do rất nhiều người bỏ tiền làm trần cách âm rồi thất vọng.
Vì sao tiếng nhà trên nghe rõ hơn tiếng nhà bên
Vì trọng lực. Mọi va chạm trong sinh hoạt — bước chân, đồ rơi, kéo ghế — đều truyền xuống sàn. Tường ngăn giữa hai căn cạnh nhau ít nhận va chạm trực tiếp hơn, nên chủ yếu chỉ truyền âm qua không khí.
Cũng vì vậy, khi mua căn hộ thì tầng trên cùng có một lợi thế mà ít người tính tới. Bài về tự xem căn hộ ở trang cùng cụm nói thêm phần chọn căn.
Những cách thật sự có tác dụng — xếp theo khả thi
- Nói chuyện với hàng xóm. Rẻ nhất, hiệu quả nhất, và hay bị bỏ qua nhất. Rất nhiều người không biết nhà dưới nghe rõ tới vậy. Đề nghị cụ thể và dễ làm: một tấm thảm ở lối đi chính, miếng nỉ dán chân ghế, tránh kéo đồ sau mười giờ đêm.
- Bịt khe hở. Khe dưới cửa, ổ điện thông tường, chỗ ống nước xuyên sàn, khe cửa sổ. Âm qua không khí luồn qua khe rất hiệu quả, và bịt khe thì rẻ.
- Thêm khối lượng ở đúng mặt bị truyền. Kệ sách đầy sách kê sát tường chung là cách dân dã nhưng có tác dụng thật với âm qua không khí.
- Hấp thụ trong phòng mình. Rèm dày, thảm, đệm vải giảm vang và làm tiếng ồn còn lại bớt chói tai — không chặn được nguồn, nhưng làm phòng dễ chịu hơn.
- Che bằng âm nền. Quạt, máy lọc không khí, tiếng ồn trắng. Không xử lý nguyên nhân nhưng giúp ngủ được, và đây là cách nhiều người dùng lâu dài.
- Làm trần hoặc tường cách âm đúng kỹ thuật. Tốn kém, chiếm không gian, và phải làm đúng nguyên lý mới ăn. Hỏi người có chuyên môn trước khi chi tiền, đừng tin lời quảng cáo về một tấm vật liệu mỏng nào đó.
🔴 Mấy cách phổ biến mà gần như vô ích
- Dán mút xốp trứng lên tường. Loại vật liệu này để xử lý tiếng vang bên trong phòng thu, không dùng để chặn âm truyền sang phòng khác. Đây là hiểu nhầm phổ biến nhất trong chuyện cách âm.
- Dán một lớp mỏng lên trần để chặn tiếng bước chân nhà trên — như đã nói ở trên, sai chỗ.
- Treo rèm dày để chặn tiếng từ tường chung. Rèm hấp thụ, không cản; nó giảm vang chứ không giảm truyền.
- Mua thiết bị hứa "khử tiếng ồn cả phòng". Hãy hỏi kỹ nguyên lý trước khi mua bất cứ thứ gì hứa hẹn như vậy.
Nói chuyện với hàng xóm sao cho không thành xung đột
Cách mở đầu quyết định phần lớn kết quả:
- Sang vào lúc bình thường, không sang ngay lúc đang bực.
- Nói bằng mô tả chứ đừng bằng quy kết: "Nhà em nghe rõ tiếng bước chân sau mười giờ" thay vì "Nhà anh ồn quá".
- Đề nghị một việc cụ thể và dễ làm.
- Ghi nhận khi họ đã cố gắng, kể cả khi chưa hết hẳn.
- Nếu không đi tới đâu thì ghi lại thời điểm và mức độ, rồi nhờ ban quản lý theo quy định của toà nhà. Với những trường hợp kéo dài và nghiêm trọng thì hỏi người có chuyên môn pháp lý về các bước tiếp theo.
Và nhớ phần ngược lại: bài về tiếng ồn mình gây ra trong mục này có ích cho chính bạn, vì nhà dưới cũng đang nghe bạn.
Khi trong nhà có em bé hoặc người làm ca đêm
Nói trước với hàng xóm về hoàn cảnh thường hiệu quả hơn mọi vật liệu. Phần lớn người ta sẵn lòng nhường một chút khi biết lý do cụ thể, và cũng mong bạn thông cảm khi con họ khóc đêm.
Ở chiều ngược lại, nếu nhà bạn có trẻ nhỏ chạy nhảy thì một tấm thảm ở khu vực chơi là khoản đầu tư nhỏ đổi lấy nhiều năm yên ổn với nhà dưới.
Nói gọn lại
Trước khi chi tiền, hãy xác định âm bạn đang chịu là loại nào: qua không khí thì bịt khe và thêm khối lượng, qua kết cấu thì phải xử lý ở nơi va chạm và cách rẻ nhất là nói chuyện với hàng xóm. Mút xốp dán tường không phải cách cách âm, và một tấm thảm ở nhà trên có giá trị hơn cả một trần giả ở nhà dưới.